Tự do tôn giáo không phải là tự do thờ phượng

LTCG (26.11.2010) – Trong một cuộc phỏng vấn với đài Tiếng nói Việt Nam VOV, Dân biểu Eni F.H. Faleomaveaga đã phát biểu “Trong các chuyến viếng thăm đến Việt Nam, không có bất cứ nơi nào mà tôi phải chứng kiến cảnh người ta bị cấm đoán vì lý do tín ngưỡng”.

RFA. Ông Scott Flipse phó Giám đốc Phụ trách Chính sách và Nghiên cứu của Uỷ hội Hoa kỳ Về Tự do Tôn giáo Quốc tế

 

 

Việt Nam cấm hay không cấm đoán tín ngưỡng

Theo đó, dân biểu  Faleomaveaga nghi ngờ tính chính xác của bản Báo cáo tự do tôn giáo quốc tế năm 2010 của Ủy ban Tự do Tôn giáo Quốc tế . Để rộng đường dư luận, đài Á Châu Tự Do có cuộc phỏng vấn với ông Scott Flipse, Phó giám đốc về Chính sách và Nghiên cứu Ủy ban Tự do Tôn giáo Quốc tế. Từ Washington, trao đổi với Quỳnh Chi, ông Scott cho biết nhận định của mình.
Quỳnh Chi: Đầu tiên, chúng tôi xin cám ơn ông đã dành thời gian cho cuộc phỏng vấn này.
Theo bản Báo cáo về tự do tôn giáo quốc tế năm 2010, Việt Nam bị đặt vào các quốc gia thiếu tự do tôn giáo, dựa vào tiêu chí nào mà Ủy ban Tự do Tôn giáo Quốc tế lại có kết luận như vậy?

Việt Nam tiếp tục là một trong những quốc gia mà vi phạm tự do tôn giáo tệ hại nhất thế giới. Điều này xảy ra ngay cả khi mối quan hệ giữa Việt Nam và Hoa Kỳ đang cải thiện. Chúng tôi tin rằng có quá nhiều vụ bắt bớ.

Scott Flipse : Chúng tôi tin rằng Việt Nam tiếp tục là một trong những quốc gia mà vi phạm tự do tôn giáo tệ hại nhất thế giới. Điều này xảy ra ngay cả khi mối quan hệ giữa Việt Nam và Hoa Kỳ đang cải thiện. Chúng tôi tin rằng có quá nhiều vụ bắt bớ. Và cộng đồng tôn giáo phải đối mặt với những quá nhiều vụ vi phạm tôn giáo. Thêm vào đó, những người lên tiếng cho nhân quyền bảo vệ những người dễ bị tổn hại như cộng đồng tôn giáo đã bị bắt bớ và giam cầm. Điều này không thể xảy ra. Luật pháp Việt Nam ngăn cấm điều này và những cam kết quốc tế của Việt Nam cũng ngăn cấm điều này.

Giám Mục Hàn Quốc kêu gọi hòa bình: ”Chiến tranh chỉ mang lại đau khổ và thảm họa”

 

LTCG (26.11.2010)

Cheju (Agenzia Fides) – Sau cuộc tấn công của Bình Nhưỡng về phía đảo Yeonpyeong của Hàn Quốc, trong cuộc phỏng vấn với Thông Tấn Xã Công Giáo Fides, Đức Giám mục Peter Kang U-il của Giáo phận Cheju và là Chủ tịch Hội Đồng Giám Mục Hàn Quốc cho hay: “Chúng ta hãy cầu nguyện để tình hình không tồi tệ thêm và không trở thành một cuộc xung đột mở rộng. Chúng ta cầu xin Chúa ban cho tất cả các nhà lãnh đạo và tất cả chúng ta sức mạnh và ánh sáng để vượt qua cuộc khủng hoảng này. Hôm nay, chúng ta đang sống trong thời điểm hết sức hỗn loạn và sợ hãi. Chúng tôi kêu gọi các nhà lãnh đạo của Nam và Bắc Triều Tiên gặp gỡ và tìm cách đối thoại”. Theo những tìm kiếm mới nhất, ngoài hai binh sĩ Hàn Quốc, hai thường dân cũng bị thiệt mạng trong vụ tấn công.

Đức Giám Mục cho hay thêm: “Hôm nay, chính phủ Hàn Quốc chưa biết lý do của cuộc tấn công này, vốn làm căng thẳng gia tăng trên bán đảo. Nó dường như là dựa trên những chiến thuật chính trị. Có lẽ, họ cho nó là một cách để chuyển hướng sự chú ý sang các vấn đề nội bộ gây kịch tính: từ những thông tin hiếm hoi chúng tôi có từ miền Bắc, chúng tôi biết rằng tình hình kinh tế rất khó khăn, cả nạn đói và cảnh khổ cực”. Tuy nhiên, Đức Giám mục cho biết: “Tôi chắc chắn rằng các nhà lãnh đạo của miền Bắc biết rằng chiến tranh không giải quyết được bất cứ điều gì, rằng đó chỉ là một thảm họa làm tổn thương thường dân. Đó là một tình huống mà chúng ta nên cố gắng tránh bằng mọi giá”.

Đức Giám Mục lên tiếng: “Tôi kêu gọi sự can thiệp mạnh mẽ của cộng đồng quốc tế, không thể nhắm mắt đối với tình hình này. Nó cũng đòi hỏi sự liên quan của Trung Quốc, vốn có ảnh hưởng mạnh đối với Bắc Triều Tiên, để hiểu được nguồn gốc và nguyên nhân của cuộc khủng hoảng”

Đức Cha cho nói thêm: “Từ Giáo Hội Hoàn Vũ, chúng ta mong đợi sự hỗ trợ qua lời cầu nguyện cho hòa bình. Hòa bình không chỉ là thành quả của con người hoặc các hoạt động ngoại giao, mà cần có sự giúp đỡ từ Thiên Chúa. Chúng tôi xin Đức Thánh Cha cầu nguyện cho chúng tôi, cho hòa bình và cho lợi ích của người dân Triều Tiên”. Đức Cha cũng nhấn mạnh rằng hy vọng sẽ không bao giờ bị dập tắt: “Xung đột chỉ có thể mang lại sự tàn phá; còn hòa bình có thể xây dựng tương lai. Có hy vọng bởi vì chúng ta tiếp tục tin tưởng vào sự Quan Phòng của Thiên Chúa”.

Nguyễn Hoàng Thương

Đức Thánh Cha nhắc giới trẻ dũng cảm như Thánh Anrê Dũng Lạc

LTCG (26.11.2010)
Vatican City (Zenit) – Bằng lời kêu gọi lưu tâm đến mẫu gương các vị thánh tử vì đạo của Việt Nam, Thánh Anrê Dũng Lạc và các bạn hữu, hôm 24/11/2010, Đức Thánh Cha Bênêđíctô XVI mời gọi giới trẻ hãy dũng cảm trong việc làm chứng tá cho các giá trị Kitô giáo.

Đức Thánh Cha đã đưa ra lời mời gọi này vào cuối buổi Triều yết chung khi ngài đưa ra lời chào mừng giới trẻ, các bệnh nhân và và cặp tân hôn.

Trong Lễ trọng kính Thánh Anrê, một trong 117 vị tử vì đạo tại Việt Nam từ năm 1820 đến năm 1862, Đức Thánh Cha lưu ý rằng: “Hôm nay, nhớ lại Thánh Anrê Dũng Lạc và các bạn hữu, các vị tử vì đạo người Việt Nam, cha mời gọi các con, những người trẻ thân yêu, hãy dũng cảm trong việc làm chứng cho các giá trị Kitô giáo, hãy luôn trung tín với Chúa”.

Với người bệnh và người mới lập gia đình, Đức Thánh Cha cho hay: “Anh chị em bệnh nhân thân mến, cha khuyên anh chị em chấp nhận từ bỏ trong thanh thản tất cả những gì Chúa ban trong mọi hoàn cảnh của cuộc đời; Các cặp tân hôn thân yêu, cha hy vọng rằng các con sẽ lập nên một gia đình Kitô giáo thực sự, kết múc sức mạnh cần thiết để thực hiện một dự án như thế từ Lời Chúa và từ Thánh Thể”.

Nguyễn Hoàng Thương

Kính gửi các Đại biểu Đại hội 11: Những yêu cầu tối thiểu

LTCG (26.11.2010) – Từ khi được đọc Thông báo về Đại hội Đảng lần thứ 11 tôi đã liên tục viết những góp ý với tất cả tâm huyết của một đảng viên nhận thức phải đổi mới Đảng sao cho ngang tầm với đòi hỏi của dân tộc trong thời đại toàn cầu hóa. Những bài viết ấy tôi đều đặt ra những yêu cầu tối đa cho tương lai. Hôm nay trước thềm Đại hội, sau khi đã đọc rất nhiều ý kiến của đồng chí, đồng bào ở trong và ngoài nước, lòng tôi lại đầy ắp tâm tư, những mong Đại hội thành công tốt đẹp xứng với chờ đợi của nhân dân và những đảng viên đã suốt đời vì dân, vì nước.

Thưa các đồng chí đại biểu Đại hội 11,

Nhận thức được rằng những “yêu cầu tối đa” chỉ có thể đạt tới qua một quá trình phấn đấu liên tục, nhất quán, không chỉ trong một nhiệm kỳ đại hội, nên trong lá thư này, tôi chỉ xin nêu những yêu cầu tối thiểu mà hiện tình đất nước buộc phải đạt được để tạo chuyển biến căn bản thoát khỏi “bẫy thu nhập trung bình”, có cơ hội bắt kịp sự phát triển của các nước trong khu vực đang ngày càng bỏ xa chúng ta.

Các nghị quyết của Đảng nhiều lần ghi nhận xây dựng Đảng có ý nghĩa then chốt. Vậy, trước hết xin nói về xây dựng Đảng.

I – ĐẢNG PHẢI LÀ TINH HOA CỦA TOÀN DÂN TỘC, PHẢI CHỊU TRÁCH NHIỆM TOÀN DIỆN TRƯỚC NHÂN DÂN

A / CHỦ NGHĨA DÂN TỘC SÁNG SUỐT LÀ SỨC MẠNH TƯ TƯỞNG TẬP HỢP DÂN TỘC

“Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy.” Đó là Tuyên ngôn Việt Nam từ 65 năm trước, đã thôi thúc triệu triệu nhân dân dám hi sinh tất cả để có ngày nay, trong đó có tính chính đáng về độc quyền lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Độc lập, Tự do là khát vọng nghìn đời của dân tộc ta. Cương lĩnh, chương trình hành động của Mặt trận Việt Minh ngùn ngụt tinh thần Độc lập, Tự do. Cương lĩnh, chương trình hành động của Mặt trận giải phóng Miền Nam cũng ngùn ngụt tinh thần Độc lập, Tự do. Cho đến vua Bảo Đại cũng nói: “Trẫm muốn được làm Dân một nước tự do, hơn làm Vua một nước bị trị.” Ngọn cờ độc lập dân tộc là thế mạnh tuyệt đối nhưng ngày nay lại trở thành gót chân Achille của Đảng, lý do là trong một thời kỳ vừa qua Đảng có xu hướng dựa vào Trung Quốc – quốc gia ngày càng thể hiện rõ ý chí bành trướng xâm hại chủ quyền, lãnh thổ nước ta. Điều bất lợi là Đảng coi sự gắn bó giữa nước ta và Trung Quốc dựa vào tình đồng chí Mácxit – Lêninit, trong khi nhiều dân tộc trên thế giới kể cả Liên Bang Nga, quê hương cách mạng Tháng 10 không còn tin theo. Thế giới đang chăm chú quan sát một Trung Quốc vươn tới siêu cường, vừa tuyên bố kiên trì chủ nghĩa xã hội, vừa dứt khoát từ bỏ mọi nguyên lý của chủ nghĩa Mác-Lênin, từ nguyên lý về kinh tế, đến tư tưởng và tổ chức Đảng và cả chính sách đối ngoại đoàn kết quốc tế. Cách xử lý thực sự cầu thị lúc này là “nghiên cứu phân tích xem trong chủ nghĩa Marx-Lenin điều gì trước đây đúng và đến nay vẫn đúng, điều gì trước đây đúng, nhưng nay không còn phù hợp nữa, điều gì ngay từ trước đã có sai sót, điều gì chưa có cần bổ sung và phát triển” (Võ văn Kiệt, Góp ý kiến báo cáo Tổng kết lý luận và thực tiễn 20 năm đổi mới). Chúng ta thực hiện Đổi mới chính là để bỏ đi những cái sai lớn của chủ nghĩa Marx – Lenin: không công nhận nhà nước pháp quyền, kinh tế thị trường, xã hội dân sự…

KHI « THỜI ĐỂU CÁNG ĐÃ LÊN NGÔI »: TRUNG QUỐC CÁO BUỘC VATICAN « HẠN CHẾ TỰ DO » TÔN GIÁO !!!

Hong Lei , Phát ngôn viên Bộ ngoại giao Trung quốc

LTCG (26.11.2010) – Bản tin của AFP cho biết, hôm thứ Năm 25/10/2010, Trung Quốc đã cáo buộc Vatican “hạn chế tự do” tôn giáo, khẳng định rằng Giáo hội Công giáo quốc doanh Trung quốc đã chọn các giám mục của mình hoàn toàn độc lập, sau cuộc phong chức một giám mục bị Tòa Thánh Vatican phản đối.

Hong Lei , Phát ngôn viên Bộ ngoại giao Trung quốc, tuyên bố : « Giáo hội Công giáo Trung quốc, dựa trên những thập niên truyền thống, thực hiện việc phong chức của mình trong tinh thần độc lập. Đó là một biểu lộ cụ thể của sự tự do tín ngưỡng tôn giáo ».

Hôm thứ Tư, Tòa Thánh đã lên tiếng phản đối việc phong chức cho một giám mục tại Trung quốc mà không có sự ưng thuận mình. Việc phong chức bất hợp pháp này là « một vi phạm nghiêm trọng sự tự do tôn giáo và lương tâm ».

Đơn của gia đình TS Cù Huy Hà Vũ yêu cầu trả lại tiền, tài sản và thăm thân nhân

LTCG (26.11.2010)

Ông TS Luật Cù Huy Hà Vũ bị bắt với một lý do rất… cộng sản là “quan hệ với gái mại dâm” nhưng đã “được nhà nước ta” ưu ái khởi tố về tội khác.

Vụ bắt bớ này đã thể hiện sự trái ngược với những điều chính pháp luật nhà nước cộng sản tuyên bố và các văn bản pháp luật chính họ ban hành. Gia đình dòng họ Cù đã phản ứng quyết liệt.

 

Dự luật: “sanction” xử phạt các cá nhân có những hành vi đàn áp nhân quyền tại Việt Nam

LTCG (26.11.2010) – WASHINGTON, D.C. – Dân Biểu Liên Bang Loretta Sanchez (CA-47), Đồng Chủ tịch Nhóm Nhân Quyền Việt Nam Caucus cùng các Dân Biểu Anh “Joseph” Cao (R-LA), Iliana Ros-Lehtinen (R-FL), Frank Wolf (R-VA), Chris Smith (R-NJ) và Ed Royce (R-CA) vừa đệ trình H.R. 6433, Dự luật Vietnam Human Rights Sanctions Act.  Trong cùng thời gian, các thượng nghị sĩ Sam Brownback (R-KS),  John Cornyn (R-TX), và Richard Burr (R-NC) cũng đã đệ trình một dự luật tương tự.

Dự luật Vietnam Human Rights Sanctions sẽ áp đặt biện pháp “sanction” để trừng phạt các cá nhân và đồng phạm có những hành vi đàn áp nhân quyền đối với người dân Việt Nam và gia đình của họ. Những kẻ không tôn trọng nhân quyền sẽ bị xử phạt qua nhiều biện pháp như sẽ không được cấp visa vào Hoa Kỳ hoặc tham gia các giao dịch tài chính hoặc tài sản ở Mỹ và hàng loạt hình phạt khác.

“Trong nhiều năm qua, Quốc Hội đã không ngừng bày tỏ mối quan ngại đối với sự việc nhà cầm quyền Việt Nam tiếp tục xem thường quyền tự do dân sự và chính trị căn bản của người dân,” Dân Biểu Sanchez nói.  “Những lời phát biểu này đã nâng cao sự nhận thức của công chúng về quá trình đàn áp nhân quyền nổi bật của nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam. Nhưng rất nhiều điều cần phải được thực hiện nếu chúng ta muốn nhà cầm quyền Việt Nam có những hành động cụ thể. Biện pháp cải thiện quyền tự do căn bản con người cần phải là một điều kiện để tiếp tục mối quan hệ ngoại giao với Việt Nam – tôi tin rằng Dự luật Vietnam Human Rights Sanctions Act sẽ mang đến nhiều thay đổi tốt đẹp cho phong trào dân chủ tại Việt Nam.”

Đại Hội Dân Chúa: Ngày đúc kết Đại Hội

LTCG (26.11.2010) – Sài Gòn – Sáng 25/11/2010, cha Am,sdb, thay mặt Ban thư ký Đại Hội Dân Chúa trình bày bản đúc kết các tham thuận và thảo luận. Bản đúc kết chia làm ba phần: Phần một bàn về Giáo hội mầu nhiệm, phần hai đề cập đến việc Giáo hội hiệp thông, phần ba Giáo Hội sứ vụ, và phần kết là những đề nghĩ về Hội đồng giám mục Việt Nam.

Sau đó, các đại biểu đóng góp ý kiến bổ sung. Cha Phanxicô Phạm Ngọc Quang, GP KonTum, đề nghị nhấn mạnh thêm đặc tính Giáo Hội như một gia đình. Ông Phanxicô Xaviê Vũ Sinh Hiên cảm thấy Đại Hội Dân Chúa họp tại Việt Nam nhưng lại ít nhắc đến các vấn đề của quê hương, xin để một website cho mọi người góp ý. Một ý kiến đề nghị nên tạo hoà đồng thông cảm giữa giáo sĩ và giáo dân.

Cha Trung SJ đề nghị UB Công lý Hòa bình đẩy mạnh việc  bảo vệ sự sống con người và lên tiếng bảo vệ môi sinh. UB Đời sống Thánh hiến nâng tầm Liên Hiệp Bề Trên Thượng Cấp (?) Một ý kiến khác đề nghị quan tâm đúng mức vai trò giáo dân và các đoàn thể Công giáo tiến hành. Cha Đồng SDB đề nghị đẩy nhanh việc thiết lập Caritas các cấp, tổ chức ban quản trị điều hành quản lý tổ chức. Điều này cần sự quan tâm nâng đỡ của chủ chăn. Một đại biểu đề nghị UBBAXH cần đưa ra kế hoạch chi tiết để giúp người nghèo. Một vị khác đề nghị các mục tử nên làm gương cho giáo dân. Một ý kiến khác nói người nghèo và bất hạnh có quyền bình đẳng tự do tôn giáo. Xin Giáo hội kịp thời và mạnh mẽ lên tiếng giúp họ.

Cha Hoàng muốn giáo dân sống tinh thần đồng trách nhiệm với giáo sĩ trong tư cách Dân Chúa.  Anh Tâm xin lập quỹ truyền giáo tại giáo xứ – giáo phận. Sơ Sa đừng gọi “thiếu nữ lầm lỡ”, mà nên gọi là “thiếu nữ bị bỏ rơi”. Cha Thịnh nêu nhu cầu cần thiết lập lại Thiếu Nhi Thánh Thể với chương trình cập nhật hơn. Một nguời khác nhắc lại việc cần phát triển các hội đoàn Công giáo Tiến hành. Một nguời ch rằng phải tái Phúc Âm hoá cho nguời Công giáo Việt Nam. Ông Quýnh lưu ý phải nhắc cần đào tạo chuyên viên, chuẩn hoá văn phòng truyền thông, lập kế hoạch ngắn và dài hạn cho mục vụ truyền thông Lời Chúa. Ý kiến cuối xin mọi nguời chú trọng vai trò tư tế, vương đế của người Kitô hữu giáo dân.

Sau đó, Đức Hồng Y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn, tổng giám mục Sài Gòn trong tư cách chủ nhà và chủ tịch Đại hội Dân Chúa đúc kết với những ý kiến chính như sau:

Vì sao Đại hội Dân Chúa đã bị “vỡ òa” trong nước mắt?

LTCG (26.11.2010)

BBT Nữ Vương Công Lý: Nhiều bạn đọc gửi ý kiến về BBT NVCL nêu thắc mắc: Tại sao chỉ có bài tham luận của các ĐGM mà không thấy bài phát biểu của “Dân Chúa”? Vậy “Dân Chúa” có mặt ở đó không và họ là ai, đại diện cho ai?

Chúng tôi đã đọc những bài phát biểu của “dân Chúa” tham dự Đại hội lần này trên website daihoidanchua.net và ngạc nhiên khi thấy rằng những “dân chúa” đến dự Đại hội lần này đã được “sự quan tâm” của “đại diện nhà nước ở cấp tỉnh và huyện đến thăm chúc mừng” và “…Lãnh đạo nhà nước cùng hiệp thông với Đại hội”???

Đây là hiện tượng hết sức hiếm có trong các hoạt động xưa nay của GHCG VN.

Bài viết “Đại hội & những giọt nước mắt cảm xúc” đăng trên website daihoidanchua.net đã bị âm thầm gỡ đi, nhưng các website khác đã đăng lại bài viết này. Ở đó có đoạn: “Một đại biểu giáo phận Bùi Chu phát biểu, trước khi đi tham dự đại hội này, chị đã được đại diện nhà nước ở cấp tỉnh và huyện đến thăm chúc mừng. Chị cảm thấy hãnh diện và xúc động khi mình được đại diện nhiều thành phần giáo dân ở đó và Chúa đã “soi sáng” lãnh đạo nhà nước cùng hiệp thông đại hội”.

Còn “Linh mục Giáo phận Kontum ngạc nhiên với cách tổ chức đại hội, từ những công việc chi tiết đón tiếp, đến quà tặng của Đức Hồng Y dành cho các linh mục và đại biểu”…

Bài viết cũng được đăng lại trên website truyenthongconggiao thuộc HĐGMVN với đầu đề “Đại hội “vỡ òa” trong nước mắt”.

Có thể website này đã phản ánh đúng phần nào kết quả của ĐHDC, ĐH đã “vỡ òa trong nước mắt” là điều không khó lường, vì những giáo dân muốn nói, muốn nghe điều mình cần đã không được nói, được nghe, những “Dân Chúa” chân chính đã không được đến, những người nghèo đã không được bén mảng…

Ở đó, các GM nói những điều cao siêu và đạo đức nhiều khi đi ngược lại ngay cả những hành động chính các vị đó đã và đang làm, ở đó giáo dân đến dự đã được “lãnh đạo nhà nước” quan tâm, dặn dò… Ở đó những người thân cô, thế yếu không được có mặt…

Và một Đại hội Dân Chúa lại được nhà nước Cộng sản Việt Nam “hiệp thông”…

Thì chẳng có gì đáng ngạc nhiên khi Đại hội đã bị “vỡ òa trong nước mắt”: Những giọt nước mắt đau xót vì sự đổ vỡ của những niềm tin và sự hi vọng

Bạn đọc viết: Đọc bài Tham luận của ĐGM Đà Nẵng

LTCG (26.11.2010)

BBT Nữ Vương Công Lý nhận được bài viết của tác giả G.B Nguyễn Tráng, bài viết phân tích về bài Tham luận của ĐGM Đà Nẵng tại ĐHDC 2010.

Bài viết cũng phân tích cụ thể và khá tỉ mỉ về những bài viết, thư mục vụ, “cánh thư không niêm”… của ĐGM Đà Nẵng để giới thiệu cùng bạn đọc.

Chúng tôi đăng bài viết để bạn đọc rộng đường dư luận, quan điểm của tác giả không nhất thiết phản ánh quan điểm của NVCL, mói ý kiến đóng góp, xin gửi về nuvuongcongly@gmail.com

Bài tham luận của Đức Cha Giuse Châu Ngọc Tri trên daihoidanchua.net đã được các trang khác đăng lại và đã có lác đác nhiều ý kiến trao đổi. Phần mình, độc giả của NVCL cũng lên tiếng nhiều. Đây đó có vài lời nặng nề, e làm mất lòng nhau không tiện. Chúng tôi xin đọc lại theo một hướng khác nhẹ nhàng hơn.

Về mặt cú pháp, bài tham luận vấp những lỗi không đáng có. Ví dụ: “Đừng ai tiêu cực nghĩ rằng mình chẳng quan trọng gì trong sứ vụ loan báo Tin Mừng, vì “không có mợ, chợ cũng đông”» (x. phần III ). Câu này có thể viết lại như sau:  ” …loan báo Tin Mừng, theo suy nghĩ, hoặc theo kiểu “không có mợ, chợ cũng đông”“. Nếu dùng chữ  “vì”, độc giả có quyền cho rằng tác giả đồng ý với câu tục ngữ. Tuy vậy, chúng ta không nên sa vào những tiểu tiết như thế. Hãy đi vào những điểm căn bản hơn.

Dựa theo tinh thần Đức Bênêđictô XVI đã vạch ra: “đối thoại thẳng thắn và hợp tác chân thành”, mà phần mình Đức Cha Giuse đã tìm cách hiểu và áp dụng, chúng ta, như là một thành phần của Dân Chúa dù không có mặt tại Đại Hội, dưới góc độ và vị thế của mỗi người cũng có bổn phận hiểu đúng ý Đức Thánh Cha để thực thi.